Klikzink
Een traditioneel felsdak wordt op het dak zelf gemaakt. De platen worden ter plekke gefelst met een felsmachine of met de hand, de naden worden dichtgezet, en bij zink komt daar vaak nog soldeerwerk bij op aansluitingen. Dat is een vak dat je jaren doet voordat je het goed kunt. Er zijn in Nederland niet veel bedrijven meer die dit op niveau uitvoeren, en de wachttijd voor zo'n specialist is vaak langer dan de opdrachtgever wil.
Onze banen zijn al gefelst voordat ze op de bouwplaats komen. De fels staat er in de fabriek al haaks op, op de millimeter afgekort op de lengte die u opgeeft. Op het dak is het geen felswerk meer maar montagewerk: de baan leggen, de klem onder de fels vastzetten, de volgende baan erover klikken. Dat is een ander beroep dan traditioneel felsen, en het is ook een ander beroep dan pannen leggen. Wie dit voor het eerst doet, moet het leren, maar de leercurve is van een andere orde dan bij solderen.
Een dakdekker die gewend is met plaatmateriaal te werken, met maatvoering, met waterdichting op aansluitingen, kan het klikken van onze banen in relatief korte tijd onder de knie krijgen. De klem zelf is geen geheim: hij komt onder de fels, u klikt de volgende baan erover, en de verbinding zit. Geen soldeerbout, geen felsmachine op de steiger, geen weersafhankelijk werk waarbij vocht of kou het solderen onmogelijk maakt.
Wat overblijft aan vakmanschap is precies waar het misgaat als je het niet kent. De rechte lijn houden over de volle lengte van het dak. Weten hoe de baan reageert bij temperatuurwisseling, want staal zet uit en in, en de klem moet die beweging toelaten zonder dat de baan gaat golven of de klem los trekt. De aansluitingen: hoe de baan langs een schoorsteen, een dakraam of een gevel wordt afgewerkt is geen kwestie van klikken alleen, dat is passen, afkanten en soms nawerk met de plooibank. Die kennis staat beschreven op de pagina's over de aansluiting op de nok, de dakvoet, de goot en de andere details; die herhalen we hier niet, maar het is wel het deel van het werk waarvoor u een dakdekker nodig heeft die het al eens gedaan heeft, niet een die het voor het eerst probeert op uw dak.
De volgorde op de bouw is ook iets waar ervaring in zit. Banen worden van de ene kant naar de andere gelegd, met een overlap in de windrichting die het meeste weerstand geeft, en de klemmen moeten op de juiste onderlinge afstand op de panlatten of op nieuwe regels komen. Fout daarin merkt u niet meteen; u merkt het jaren later, als een baan bij storm gaat trillen omdat de klemmen te ver uit elkaar staan of niet op de juiste ondergrond zijn bevestigd.
Wij leggen niet over bestaande dakpannen heen. Dat is een bewuste keuze en geen kwestie van gemak. Onze banen hebben een vlak, gesloten oppervlak nodig om plat op te liggen en om de klemmen op regelmatige afstand vast te zetten. Dakpannen liggen nooit vlak: ze overlappen, ze liggen op panlatten met tussenruimte, en dat profiel is niet geschikt als ondergrond voor een plaat die over de volle lengte moet doorbuigen zonder golving.
Er is nog een reden, en die is minstens zo belangrijk. Onder de pannen zit vaak nog een dakconstructie die u niet ziet: het beschot, de panlatten, misschien nog een oude onderdakfolie of helemaal geen onderdak. Als u daar zomaar overheen bouwt, weet u niet in welke staat die ondergrond is, en een klikdak dat op een verrotte lat of een doorgezakt beschot ligt, gaat op de lange termijn niet goed liggen, ongeacht hoe secuur de banen zelf zijn geklikt.
Wat wij daarom altijd adviseren is de pannen eraf, de onderliggende constructie beoordelen, en pas daarna de klikbanen leggen op de panlatten of op nieuwe regels die op maat zijn aangebracht. Dat is meer werk dan alleen het klikdak zelf, en dat weegt mee in de planning en het budget. Op de pagina over het klikdak op bestaande dakpannen (/bevestiging/bestaande-dakpannen) leggen we uit hoe die ondergrond er dan uit moet zien; hier gaat het erom dat u weet dat dit stap één is, voordat er over wie het legt gesproken kan worden.
Voor een aannemer of opdrachtgever die een offerte vergelijkt, is dit een concreet verschil met traditioneel felswerk. Bij solderen betaalt u voor gespecialiseerde arbeid die schaars is en per vierkante meter meer tijd kost. Bij onze klikbanen betaalt u voor een dakdekker die met plaatmateriaal kan werken, wat een breder beschikbare groep vakmensen is, en voor het extra werk van het verwijderen van de pannen en het herstellen of vervangen van de ondergrond. Per saldo kan een dak met onze banen sneller dicht zijn dan met traditioneel felswerk, maar niet omdat het leggen zelf zo veel sneller gaat; het is vooral omdat er geen wachttijd is op een schaarse specialist en omdat het werk minder weersafhankelijk is.
Wat het niet is, is een verbouwing waarbij u de pannen laat liggen en er een nieuwe laag overheen zet. Wie dat als optie zoekt, komt bij ons antwoord niet verder: die route bieden wij niet aan, en dat is voor deze ondergrond het eerlijke antwoord, ook als dat voor uw planning ongunstiger uitpakt dan u had gehoopt.
In de praktijk is de beste combinatie een dakdekker die ervaring heeft met beide kanten van het werk: het slopen en herstellen van de bestaande dakconstructie, en het monteren van een klikdak met de juiste klemafstand en de juiste aansluitingen op nok, goot, schoorsteen en dakraam. Wij denken op tekening mee met de maatvoering en de indeling van de banen, dat kost niets, maar wie de klemmen op het dak zet en de aansluitingen afwerkt, is en blijft de dakdekker. Vraag daarom niet alleen of een dakdekker klikbanen kan leggen, vraag ook of hij al eens een bestaand pannendak heeft blootgelegd en de onderliggende constructie heeft beoordeeld voordat hij verder bouwde. Dat is het deel van dit werk waar de kwaliteit van het eindresultaat het meest van afhangt.