Klikzink
Bij renovatie waarbij het oude bitumendak blijft liggen, komt de vraag altijd op hetzelfde neer: waar zet je de klem vast, en houdt dat onder alle omstandigheden. Een aluminium klem lijkt daarin een logische keuze, want hij roest niet en is licht in gewicht. Maar juist die eigenschappen roepen andere vragen op, die net zo belangrijk zijn als de vraag of het dak droog blijft.
Aluminium is van zichzelf een sterk en duurzaam materiaal voor buitentoepassing. Het corrodeert niet zoals staal dat doet, en het is aanzienlijk lichter, wat bij een dakopbouw waar u toch al rekening houdt met een bestaande laag geen overbodige luxe is. Maar aluminium heeft een eigenschap die om oplettendheid vraagt: het gedraagt zich niet goed in direct contact met bepaalde andere metalen. Waar aluminium en staal, of aluminium en koper, elkaar raken in aanwezigheid van vocht, ontstaat galvanische corrosie. Het ene metaal tast dan het andere aan, meestal het aluminium zelf. Dat betekent dat de plek waar de klem het dakbeschot of de constructie raakt, en de manier waarop hij daar verbonden wordt, aandacht verdient. Bij Klikzink werken we met roestvast stalen bevestigingsmiddelen die met aluminium te combineren zijn zonder dat dat risico ontstaat, maar het is een detail dat u niet aan het toeval moet overlaten, ook niet bij een schroef die op het eerste gezicht onschuldig lijkt.
Een tweede eigenschap van aluminium is dat het anders uitzet dan staal. Bij temperatuurwisselingen beweegt een aluminium klem meer dan een stalen klem zou doen. Onze felsbanen zijn van staal, en die zetten al zo'n twee keer zoveel uit als een vergelijkbare zinken plaat, dus de klem moet die beweging kunnen opvangen zonder dat de fels erdoor los komt of vervormt. Als de klem zelf van een ander metaal is dan de baan die erin klikt, moet het systeem zijn afgestemd op het verschil in uitzetting tussen die twee materialen, niet alleen op de uitzetting van de plaat. Dat is een rekenkundig detail dat op tekening thuishoort, niet iets dat u op het dak zelf kunt bijsturen.
Bij een bestaand bitumendak is de eerste vraag niet welk metaal de klem is, maar waar hij doorheen gaat. Een klem die op een renovatiedak wordt bevestigd, gaat meestal door de bestaande dakbedekking en de onderliggende houten of stalen ondergrond heen, om houvast te krijgen in de dakconstructie zelf. Dat is een doorboring van de bitumenlaag, en daar hangt een vraag aan vast die niets met het klemmateriaal te maken heeft: is die doorboring erg?
Het antwoord hangt af van wat er met die doorboring gebeurt. Een gaatje in bitumen dat niet wordt afgedicht, is een potentiële lekweg. Maar de klem zelf, eenmaal goed bevestigd en desnodig bijgewerkt met een geschikte afdichting rond de doorvoer, is geen open verbinding met de binnenkant van het dak. De doorboring is eenmalig en gecontroleerd, in tegenstelling tot een dak dat na jaren gebruik overal microscheurtjes en verouderde naden heeft. Bij twijfel over de staat van het bitumen zelf, is dat een vraag die u los van de klem moet beantwoorden: is de laag nog intact genoeg om als basis te dienen, of is hij al zo ver heen dat elke ingreep risico met zich meebrengt.
Wat er onder de bitumenlaag zit, is de tweede vraag die net zo zwaar telt. Bij oudere daken is dat niet altijd meteen duidelijk. Soms is het een houten beschot dat prima draagt, soms is het verouderd plaatmateriaal dat de trekkracht van een klem niet meer aankan. Een aluminium klem, hoe licht en corrosiebestendig ook, is niet sterker dan waar hij in vastzit. Als de ondergrond zelf zwak is, helpt geen enkel klemmateriaal. Dat is precies waarom wij op tekening meekijken voordat er iets op het dak gebeurt: niet om het materiaal te verkopen dat het duurst is, maar om te zien of de bestaande opbouw de belasting kan dragen die een nieuw felsdak met zich meebrengt.
Er zijn situaties waarin een aluminium klem duidelijk de voorkeur heeft. Bij een dakvlak waar gewicht een rol speelt, bijvoorbeeld bij een bestaande constructie die al aan zijn maximum zit, is elke kilo die u bespaart met de klem net zo relevant als de kilo's die u bespaart met de plaat zelf. Ook in agressievere omgevingen, zoals kustgebieden waar zout in de lucht hangt, is een klem die niet roest een logische keuze boven staal dat op termijn corrosie kan vertonen, ook als dat staal verzinkt en gecoat is.
Maar er zijn ook situaties waarin aluminium niet de eerste keuze is. Als de bestaande dakconstructie al metalen onderdelen van staal of koper bevat die de klem zou raken, is de kans op galvanische corrosie een reëel risico dat u met een andere materiaalkeuze eenvoudiger vermijdt. En bij daken waar de doorboring van de bestaande bitumenlaag om andere redenen al een punt van zorg is, bijvoorbeeld bij een dak dat kort geleden al eens is gerepareerd en waar de laag broos is geworden, is de vraag niet welk klemmateriaal het beste is, maar of renovatie zonder volledige vervanging van de onderlaag nog verantwoord is. Dat is een vraag die verder gaat dan de klem, en die u het beste samen met wie de bestaande opbouw heeft beoordeeld, bespreekt.
De klem is dus nooit een geïsoleerde keuze. Hij hangt samen met wat er onder hem ligt, wat er naast hem zit, en hoe het dak zich de komende decennia zal gedragen bij temperatuurwisseling. Wie een volledig beeld wil van hoe een klikdak op een bestaand bitumendak wordt opgebouwd, vindt dat uitgewerkt op de pagina over [een klikdak op een bestaand bitumendak](/bevestiging/bestaand-bitumendak), waar de bevestiging als geheel wordt behandeld. Voor de details rond specifieke onderdelen van het dak, zoals de aansluiting bij een schoorsteen of dakdoorvoer, gelden weer net iets andere eisen aan de klem en de doorboring, zoals ook te zien is bij [de dakdoorvoer op een bestaand bitumendak](/bevestiging/bestaand-bitumendak/dakdoorvoer).
Wij denken op tekening mee over welk klemmateriaal bij uw situatie past, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn. Dat gesprek begint niet met de vraag welk metaal het mooiste is, maar met de vraag wat er onder de bestaande laag zit en wat daar tegenaan komt te zitten.