Klikzink
Een bestaand dak van sandwichpaneel laten liggen en er een klikdak overheen bevestigen kan, maar niet altijd en niet zomaar. Het antwoord hangt af van drie dingen die u eerst moet weten voordat u ergens een klem op schroeft: hoe het paneel er nu bij staat, hoe dik de bovenhuid nog is, en of er onder onze bevestiging genoeg materiaal overblijft om houvast te geven.
Bij nieuwbouw bepaalt u zelf welk paneel er komt en hoe dik de bovenhuid is. Bij een bestaand dak ligt dat al vast, en vaak weet niemand meer precies welke opbouw er onder de coating zit. Sandwichpaneel bestaat uit twee staalhuiden met daartussen een isolatiekern, en onze klemmen moeten in die bovenhuid grip krijgen zonder de kern in te drukken. Bij een paneel dat net gelegd is, is de bovenhuid nog vlak en onbeschadigd. Bij een paneel dat twintig jaar op het dak heeft gelegen, is dat niet altijd meer zo. Corrosie aan de randen, oude doorboringen van vorige installaties, of een bovenhuid die door weersinvloeden dunner is geworden: dat zijn dingen die u op een tekentafel niet ziet en op het dak wel.
De vraag is dus niet alleen of er sandwichpaneel ligt, maar in welke staat. Dat is een andere vraag dan bij nieuwbouw, waar wij uitgaan van een paneel zoals de fabrikant het aflevert. Bij bestaande daken raden wij aan om eerst het paneel te beoordelen voordat u de bevestiging plant, niet erna.
De schroeven die onze klemmen vasthouden, gaan door de bovenhuid van het paneel en pakken daar hun grip. Hoe dik en hoe stevig die bovenhuid nog is, bepaalt of dat houvast voldoende is. Bij een nieuw paneel is die dikte bekend, want die staat op de productspecificatie. Bij een bestaand dak moet u dat nagaan, en dat is niet altijd triviaal: de bovenhuid van een paneel dat er tien of vijftien jaar ligt, kan door corrosie aan de randen van schroefgaten of overlappen dunner zijn dan de nominale dikte suggereert.
Stel dat een aannemer een loods uit 2005 wil voorzien van een nieuwe dakbedekking, zonder het bestaande paneel te verwijderen. Op papier is dat paneel 40 mm dik met een bovenhuid van 0,5 mm staal. In de praktijk blijkt bij een steekproef dat rond een aantal oude doorvoeren de bovenhuid duidelijk dunner is geworden. Op die plekken geeft een schroef minder houvast, ook al is de rest van het dak in orde. Dat betekent niet dat het hele project niet doorgaat, maar wel dat u die zwakke plekken moet opzoeken en apart behandelen, bijvoorbeeld door daar extra klemmen te plaatsen of de bevestiging te verschuiven naar een plek met gezond staal.
De isolatiekern van een sandwichpaneel draagt geen kracht, die zit alleen in de twee staalhuiden. Als een klem te hard wordt aangedraaid of als de bovenhuid al verzwakt is, kan de kern lokaal indrukken. Dat geeft een deuk die u aan de buitenkant soms niet ziet, maar die wel betekent dat het paneel op die plek zijn vlakheid verliest. Bij nieuwbouw is dit risico beperkt omdat de paneelkwaliteit overal gelijk is. Bij een bestaand dak is dat risico groter, want een kern die door jarenlange belasting, vocht of ouderdom al iets is gaan verzakken, drukt makkelijker verder in dan een verse kern.
Dit is ook de reden waarom wij bij bestaande daken adviseren om niet alleen naar de bovenhuid te kijken, maar ook te controleren of het paneel nog vlak ligt. Een golving die met het oog nauwelijks te zien is, kan bij het aandraaien van klemmen tot ongelijke druk leiden. Op een nieuw paneel valt dat niet voor, op een oud paneel wel.
Het meest voorkomende probleem bij bestaande sandwichpaneeldaken is niet het paneel zelf, maar wat er onderweg mee gebeurd is. Denk aan oude dakdoorvoeren die zijn dichtgezet met kit in plaats van een net gerepareerde paneelrand, aan schroefgaten van een vorige dakbedekking die nooit goed zijn afgedicht, of aan een dakrand die ooit is aangepast en waarvan de aansluiting niet meer aansluit op de rest van het vlak. Dat zijn geen problemen die met onze klemmen te maken hebben, maar problemen die vóór de bevestiging opgelost moeten zijn.
Een voorbeeld: bij een varkensstal uit de jaren negentig lag een sandwichpaneeldak dat op het eerste gezicht in goede staat was. Bij de voorbereiding bleek dat een aantal panelen bij een eerdere renovatie was voorzien van extra schroeven die niet waren afgekit. Die gaten waren niet zichtbaar vanaf de grond, maar wel bepalend voor de vraag waar onze klemmen wel en niet konden komen. Waar oude gaten zaten, was de bovenhuid plaatselijk verzwakt, en daar is de bevestiging verplaatst naar een gezond deel van het paneel.
Dit soort controle hoort bij het voortraject, niet bij de montage zelf. Wij denken daar aan de voorkant in mee, op basis van een tekening of een inspectie op locatie, en dat kost u niets. Vaak is de conclusie dat het bestaande paneel het karwei prima kan dragen, mits u een paar zwakke plekken apart behandelt. Soms is de conclusie dat het paneel op meerdere plekken is aangetast, en dat vervanging van (een deel van) het dak voordeliger is dan het repareren van elke zwakke plek apart.
Een nieuw sandwichpaneel geeft u vooraf zekerheid: de dikte van de bovenhuid is bekend, de kern is intact, en de schroeflengte kunt u exact afstemmen op de paneeldikte, zoals ook geldt voor de basisopbouw van een klikdak op sandwichpaneel. Bij een bestaand dak moet u die zekerheid alsnog verzamelen, en dat kost tijd die bij nieuwbouw niet nodig is. Er is dus geen garantie dat een bestaand paneel zomaar geschikt is; dat moet per geval worden vastgesteld, en in sommige gevallen is het antwoord dat het niet verstandig is om erop door te bouwen.
Dat is niet per definitie een tegenvaller. Bij een gebouw waar het paneel er nog maar een paar jaar ligt en zonder aanpassingen is gebleven, is het verschil met nieuwbouw minimaal. Bij een gebouw met een lange geschiedenis van doorvoeren, installaties en reparaties, is de kans groter dat u tijd besteedt aan iets dat bij nieuwbouw geen aandacht vraagt: het opzoeken en beoordelen van de staat van het bestaande paneel voordat er één klem op gaat.
Beoordeel eerst de bovenhuid, niet alleen visueel maar ook op plekken waar eerder is geboord of geschroefd. Controleer of het paneel nog vlak ligt, vooral bij oudere daken waar de kern na jaren belasting kan zijn gaan verzakken. En hou rekening met de mogelijkheid dat een deel van het dak, bijvoorbeeld rond een schoorsteen of een oude dakdoorvoer, apart aandacht nodig heeft, zoals ook bij een nieuwe dakdoorvoer op sandwichpaneel het geval is. Wij kijken dit graag mee met u op tekening, en dat kost niets. Op basis daarvan weet u of het bestaande paneel de klikbanen kan dragen, of dat vervanging op sommige plekken de betere keuze is.