Klikzink
Een brede baan betekent minder felsen op een dakvlak. Waar u met een smallere baan misschien tien naden nodig heeft om een dak dicht te krijgen, kunt u met onze werkende breedte van 475 mm met minder banen toe. Dat scheelt leggen: minder felsen om te maken, minder klemmen om te plaatsen, minder uren op het dak. Maar de bevestiging zelf verandert daarmee ook. Elke klem die onder de fels zit, moet nu een groter stuk plaat vasthouden. Bij een smalle baan verdeelt de wind zich over veel klemmen; bij een brede baan draagt elke klem het deel van twee brede vlakken in plaats van twee smalle.
De klem zelf verandert niet. Het is nog steeds diezelfde klemverbinding onder de fels, blind bevestigd, zonder schroef door de plaat. Wat verandert is de belasting per klem en de afstand tussen de klemmen in de hoogte van het dakvlak. Op een breed vlak met minder naden ligt er tussen de felsen een groter stuk plaat dat niet direct ondersteund wordt door een fels aan beide zijden op korte afstand. Dat middenstuk moet het doen met de hechting aan het dakbeschot en met zijn eigen stijfheid. Bij een vlakke uitvoering zonder verstijvingsril of micro-lines is dat middenstuk gevoeliger voor klapperen bij wind, zeker naarmate de baan breder wordt en het vlak groter. Dat is geen kwestie van de klem die het niet aankan, het is een kwestie van het plaatvlak dat tussen twee klemlijnen te weinig houvast heeft.
Houten dakbeschot is de klassieke ondergrond onder een felsdak: geschaafde delen of planken, vastgezet op de gordingen. De schroef die de klem op zijn plaats houdt, pakt in dat hout. Hoe goed die schroef pakt, hangt af van de dikte van de delen en van de houtsoort. Een dik, droog en stevig beschot geeft de schroef veel materiaal om in te grijpen, en de uittrekwaarde is daardoor ruim voldoende voor wat een brede baan aan windbelasting doorgeeft aan die klem. Een dunner of zachter beschot geeft minder houvast, en dat is precies waar de combinatie met een brede baan gevoelig wordt: minder klemmen die elk meer moeten dragen, op een ondergrond die per schroef minder biedt.
Vochtig hout dat later krimpt is hier het aandachtspunt dat niet met de plaat te maken heeft, maar met de ondergrond erachter. Delen die te vochtig verwerkt zijn, drogen na verloop van tijd uit en trekken samen. Een schroef die vandaag strak in het hout zit, kan over een paar jaar in een iets ruimere opening zitten. Bij een dichte bevestiging met veel klemmen merkt u dat minder, omdat de belasting over veel punten verdeeld blijft en een enkele wat losser wordend punt weinig verschil maakt voor het geheel. Bij een brede baan met minder klemmen per vierkante meter telt elk van die klemmen zwaarder, en een schroef die zijn grip verliest in gekrompen hout heeft dan meer invloed op hoe de baan als geheel blijft liggen.
De grens zit niet bij de klem als onderdeel, die is voor deze belasting gemaakt. De grens zit in de combinatie van drie dingen: de breedte van de baan, de stijfheid van het vlak, en de kwaliteit van de ondergrond waarin de schroef zit. Een breed vlak in de vlakke uitvoering, op dun of vochtig beschot, met een dakvorm die veel windbelasting krijgt, is een andere situatie dan een breed vlak met verstijvingsril op een stevig, droog beschot in een beschutte ligging. Wij verzinken en coaten de plaat, wij leveren de klemverbinding, maar wat het hout onder die klem waard is, bepaalt de aannemer op de bouwplaats door te kijken naar de dikte van de delen en te vragen naar hoe droog dat hout is aangeleverd.
In de praktijk is het verstandig om bij een brede baan bewust te kiezen voor een vlak met verstijvingsril of met micro-lines als de ondergrond niet helemaal zeker is, of als het dakvlak groot en onbeschut ligt. Dat is geen keuze die met het uiterlijk te maken heeft, al houdt het vlak er ook rustiger van uit, dat staat elders beschreven. Hier gaat het om de stijfheid die dat profiel aan het middenstuk tussen de felsen geeft, waardoor het minder afhankelijk is van de klemmen alleen om stil te blijven liggen bij wind.
Het voordeel van een brede baan zit vooral in de snelheid van leggen. Minder felsen maken, minder klemmen tellen, minder naden die allemaal op dezelfde manier moeten kloppen: dat is minder handelingen per vierkante meter dak. Op een dag kan er met minder banen een groter deel van het dakvlak dicht komen dan wanneer u met smalle stroken werkt die allemaal apart moeten worden uitgelijnd en vastgeklikt. Dat is een reëel voordeel op de bouwplaats, zeker als het weer beperkt de tijd geeft om te werken.
Wat het niet scheelt is de aandacht voor de ondergrond. Een brede baan vraagt juist meer zekerheid over wat er onder zit, niet minder. Waar u bij een smalle baan met veel klemmen een onzeker stuk beschot nog kunt compenseren met de dichtheid van de bevestiging, moet u bij een brede baan des te meer vertrouwen kunnen hebben in elke individuele klem, want er zijn er minder en ze dragen meer. Dat betekent dat het inspecteren van het bestaande beschot, of het bepalen van de dikte en houtsoort bij nieuw beschot, hier geen formaliteit is maar het punt waar de keuze voor een brede baan op staat of valt.
Op een dakvlak met veel windbelasting, met een bestaand beschot waarvan u de kwaliteit niet zeker weet, is een brede baan in de vlakke uitvoering niet de voor de hand liggende keuze. Dan ligt het meer voor de hand om te kiezen voor een smallere baan met meer klemmen per vierkante meter, of voor een brede baan met verstijvingsril, zodat het risico van een klapperend middenvlak niet samenvalt met een ondergrond die u niet volledig kunt beoordelen. Andersom geldt: op een goed gedimensioneerd, droog beschot in een normale situatie is een brede baan een praktische keuze die het leggen versnelt zonder dat u concessies doet aan hoe de plaat vastzit.
Wij leveren onze felsbanen op maat, van 450 tot 8000 mm op de millimeter afgekort, en denken kosteloos mee als u op basis van een tekening wilt bepalen welke breedte en welke uitvoering van het vlak bij uw dakvorm en uw ondergrond passen.