Klikzink
Op een dicht beschot legt u een klikdak in een tempo dat vooral afhangt van de baanlengte en het aantal details. Op gordingen zonder beschot komt daar een factor bij die het tempo direct raakt: de klem moet op een gording liggen, en de afstand tussen die gordingen is niet iets dat u tijdens het leggen nog aanpast. Die afstand ligt vast vanuit de constructie, en die bepaalt hoeveel klemmen er per baan nodig zijn en dus hoeveel tijd elke baan kost. Wij noemen daarom liever geen vierkante meters per dag, want die hangen te veel af van de gordingmaat, de daklengte en de ploeg die op het dak staat. Wat we wel kunnen uitleggen is waar het tempo vandaan komt en waar het op vastloopt.
Een baan zinklook wordt geleverd op maat, van dakvoet tot nok, op de millimeter afgekort. Dat betekent dat er op een gordingdak in principe geen langsnaad in het vlak nodig is: één baan overspant het hele dakvlak. Dat is een tempo-voordeel dat bij een dicht beschot ook al geldt, maar het telt hier zwaarder, want elke naad die u wel moet maken op een dak zonder aaneengesloten ondergrond is een detail waar de klem net iets anders ligt, en dat kost meer tijd dan op een vlak beschot. Hoe langer de baan zonder onderbreking, hoe minder van dat soort momenten er op een dag voorbijkomen.
Bij een dicht beschot kan de klem overal zitten waar u hem wilt, want de ondergrond is er overal. Bij gordingen zonder beschot kan dat niet. De klem moet op het hout van de gording vallen, en de tussenruimte daartussen blijft onbevestigd. Dat maakt de hart-op-hart-afstand van de gordingen tot de bepalende maat voor wat het dak aan windbelasting kan opnemen, en die maat ligt al vast voordat de eerste baan wordt gelegd. Op de bouw betekent dit dat de volgorde verandert: waar u bij een dicht beschot een baan kunt leggen en dan pas nadenkt over de klemverdeling, moet dat hier vooraf zijn uitgerekend, anders legt u een baan die u weer los moet halen omdat de klemmen niet op een gording vallen.
Dat is meteen waarom dit voor sommige daken een ongunstiger antwoord geeft dan bij een dicht beschot. Bij een gordingafstand die ruimer is dan wat de klem aankan bij de heersende windbelasting, is deze bevestiging op deze ondergrond niet de geschikte oplossing zonder aanpassing, en dat is geen kwestie van harder werken of een grotere ploeg. Dan moet er eerst iets aan de ondergrond gebeuren, en dat aspect van draagvermogen en klemafstand in relatie tot windbelasting hoort thuis op klikfels.com, niet hier. Hier gaat het erom wat het voor uw dagplanning betekent: als de gordingafstand niet past bij wat nodig is, staat u niet voor een trager tempo maar voor een dak dat zo niet dicht gaat.
Op een dicht beschot kan een ploeg van twee of drie man vlot na elkaar werken: de een positioneert de baan, de ander klikt en klemt, een derde kan alvast de volgende baan aandragen. Op gordingen zonder beschot is er voor die derde man vaak geen plek om te staan zonder over een gording te lopen die net is voorzien van klemmen, of om op de tussenruimte te stappen die niet draagt. Dat beperkt in de praktijk het aantal mensen dat gelijktijdig zinvol werk kan doen op één dakvlak. Twee man die goed op elkaar zijn ingespeeld, komen op een gordingdak vaak verder dan drie man die elkaar in de weg lopen omdat de looppaden smaller zijn dan op een dicht beschot.
Dit werkt door in de volgorde waarin een dak wordt aangepakt. Bij een dicht beschot kan een ploeg soms van twee kanten tegelijk beginnen, bijvoorbeeld vanaf de goot omhoog aan weerszijden van de nok. Op gordingen zonder beschot ligt het praktischer om met één ploeg systematisch baan na baan te leggen, in de richting die de gordingen aangeven, omdat het wisselen van positie op het dak meer tijd kost dan bij een dichte ondergrond. Dat is geen nadeel dat u met extra mensen wegwerkt; het is een kenmerk van deze ondergrond dat u in de planning meeneemt.
Elke aansluiting op een dakvlak, van de rand tot een doorvoer, is een plek waar de standaardklem niet zomaar doorloopt en waar met de hand moet worden bijgewerkt. Op een dicht beschot is dat al zo, maar de bewerking zelf gaat sneller omdat er onder de plaat overal een vast vlak zit om op te werken. Op gordingen zonder beschot ontbreekt dat vaste vlak precies op de plek waar het meeste handwerk gebeurt, namelijk bij de details, want details vallen zelden precies op een gording. Dat maakt dat een dakvlak met veel doorbrekingen op deze ondergrond verhoudingsgewijs meer tijd kost dan een dakvlak zonder, sterker dan bij een dicht beschot het geval is.
Voor de dagplanning betekent dit dat een eenvoudig zadeldak zonder dakramen, schoorstenen of andere doorvoeren op gordingen relatief voorspelbaar te plannen is: de meeste tijd gaat naar het leggen van de banen zelf, in een tempo dat de klemafstand en de baanlengte bepalen. Zodra er meer bijzondere aansluitingen bijkomen, telt elke aansluiting zwaarder dan op een dicht beschot, en verschuift de verhouding tussen leggen en detailleren. Dat is een reden om bij een dak met veel doorvoeren vooraf te bekijken of gordingen zonder beschot wel de ondergrond is die bij die hoeveelheid detailwerk past, en niet om dat gaandeweg op het dak te ontdekken.
Een dagplanning voor een klikdak op gordingen zonder beschot begint dus niet bij een vierkantemeterprijs per dag, maar bij drie vragen die u vooraf beantwoordt. Hoe lang zijn de banen, gemeten van dakvoet tot nok, en hoeveel van die volle lengte kan zonder onderbreking worden gelegd. Hoe verhoudt de gordingafstand zich tot de klemmaat die bij de windbelasting past. En hoeveel details doorbreken het vlak. Met die drie gegevens is een reëel tempo te bepalen voor het specifieke dak dat voor u ligt, en dat tempo verschilt van dak tot dak meer dan bij een dicht beschot, waar de ondergrond zelf minder variatie geeft.
Wij denken op tekening mee over die klemafstand in verhouding tot de gordingmaat, kosteloos, en leveren de banen op de gevraagde lengte zodat er op de bouw geen langsnaad nodig is die niet nodig hoeft te zijn. Dat scheelt geen vierkante meters die we u kunnen voorspiegelen, maar wel de discussie op het dak over waar de volgende klem nu weer moet komen.