Klikzink
Een roestvaststalen klem is de duurdere keuze in onze bevestiging, en wie daar geld aan uitgeeft wil weten waar dat geld voor dient. Het antwoord ligt niet bij de klem zelf, die gaat vrijwel altijd wel lang mee, maar bij de plek waar hij het verzinkte staal van de felsbaan raakt. Zink en roestvaststaal vormen samen met vocht een galvanisch koppel. Het ene metaal offert zich langzaam op aan het andere. Bij een gewone klem van verzinkt staal speelt dat niet, want die is van hetzelfde materiaal als de baan. Bij roestvaststaal moet dat contact anders georganiseerd worden, met een kunststof tussenlaag in de klem zelf die het metaal-op-metaal contact breekt. Zonder die scheiding zou de klem op termijn de plaat waar hij tegenaan klemt aantasten, en dat is nu net het deel van het dak dat u niet meer terugziet zodra de banen erop liggen.
De vraag waarom iemand dan toch roestvaststaal kiest, heeft meestal te maken met de omgeving. Vlak bij zee, in een industrieel klimaat met agressieve dampen, of op een dak waar chemische stoffen kunnen afdruipen, corrodeert verzinkt staal sneller dan in een rustige woonwijk. Roestvaststaal is daar beter tegen bestand. Het is dus geen kwestie van een betere klem in het algemeen, maar van een klem die past bij een specifieke belasting. Op een doorsnee rijtjeshuis in het binnenland is de meerprijs vaak niet te verantwoorden. Op een pand aan de kust, of naast een schoorsteen die rookgassen met zwavel uitstoot, ligt dat anders.
Dan de ondergrond waar deze pagina om vraagt: een bestaand bitumendak dat blijft liggen. Dat is een renovatiesituatie, en die roept een andere vraag op dan het materiaal van de klem. De klem moet ergens aan vastzitten, en bij een bitumendak is dat bijna nooit het bitumen zelf. Bitumen draagt niets, het is een waterdichte laag, geen constructieve laag. De klem gaat dwars door die laag heen en pakt vast op wat daaronder ligt: meestal een houten of stalen dakbeschot, soms een bestaande ondergrond van gordingen. De doorboring van het bitumen is op zichzelf niet het probleem waar u van wakker moet liggen, want die opening wordt door de klem en de nieuwe felsbaan boven afgedekt en krijgt geen contact meer met regen. Het probleem zit in de vraag of dat wat onder het bitumen zit nog stevig genoeg is om een klem jarenlang op zijn plek te houden.
Op een dak dat twintig of dertig jaar geleden is belegd, is dat beschot niet altijd nog in goede staat. Vocht dat via een oude naad of een verouderde detaillering is binnengedrongen, tast hout aan van binnenuit terwijl het bitumen aan de buitenkant nog droog en heel oogt. Wij zien dat regelmatig bij platte of licht hellende daken die aan de rand of bij een doorvoer al jaren een klein beetje lekten zonder dat het zichtbaar werd op het plafond. Een klem die in aangetast hout wordt gezet, houdt aanvankelijk vast, maar verliest naar verloop van tijd zijn grip omdat het hout eromheen verweekt of verrot. Dat is dan geen fout van de klem of van het materiaal waaruit hij is gemaakt, roestvaststaal of niet, het is een fout in de aanname dat de ondergrond nog draagt. Voor dat soort daken is een inspectie van het beschot, desnoods met een paar proefboringen, geen overbodige luxe voordat er een enkele baan wordt gelegd.
Waar het beschot wel gezond is, verandert de blinde bevestiging het beeld van een felsdak op bitumen aanzienlijk ten opzichte van hoe een traditioneel dak wordt aangelegd. Er komt geen soldeerbout op het dak, er is geen open vlam nodig boven een brandbare laag bitumen, en dat maakt renovatie in bewoonde staat aanmerkelijk eenvoudiger te plannen. Onze banen klikken over de klemmen in elkaar, de klemmen zelf verdwijnen onder de fels, en van buitenaf is straks nergens te zien waar en hoe vaak er is doorgeboord. Dat is precies wat wij bedoelen als wij zeggen dat de bevestiging blind is: niet omdat er niets gebeurt, maar omdat het resultaat geen schroefkoppen of soldeernaden aan het oppervlak achterlaat.
De uitzetting van de banen is op een bestaand bitumendak niet anders dan op een nieuwbouwdak, maar de aansluiting op het oude werk vraagt wel aandacht. Bitumen zet zelf ook uit en krimpt met de temperatuur, zij het minder voorspelbaar dan staal. Onze felsbanen zetten ongeveer half zoveel uit als zink, en de klemmen zijn zo ontworpen dat de baan daarin kan bewegen zonder dat de bevestiging zelf meebeweegt. Bij aansluitingen op bestaande opgaande delen, zoals wij uitleggen bij de aansluiting op de dakrand, is het vaak die overgang tussen oud en nieuw werk die om een zorgvuldige detaillering vraagt, meer dan het midden van het vlak.
Er zijn ook situaties waarin wij roestvaststaal op bitumen afraden, of waarin de combinatie weinig toevoegt. Als de reden voor roestvaststaal alleen esthetisch is, de kleur of glans van de klem speelt namelijk geen rol omdat hij onder de fels verdwijnt, dan betaalt u voor een eigenschap die u nooit ziet en niet nodig heeft. En als het onderliggende beschot dermate is aangetast dat het toch vervangen moet worden voordat er nieuwe klemmen in kunnen, dan is de metaalkeuze van de klem het minst urgente vraagstuk op dat moment. Eerst moet er weer iets zijn om in vast te zetten.
Wat deze pagina niet beantwoordt, is bij welke dakhelling of isolatieopbouw deze bevestiging past, dat staat beschreven op klikfels.com, en ook niet welke kleur of baanbreedte bij uw gevel hoort, dat vindt u op zinklook.com. Wat wij hier willen laten zien is dat de keuze voor roestvaststaal een keuze over corrosie is, niet over sterkte, en dat de vraag of een bestaand bitumendak geschikt is als ondergrond staat of valt met wat er onder dat bitumen nog aanwezig is. Wie beide vragen los van elkaar beoordeelt, weet vooraf beter wat hij aantreft zodra de eerste baan wordt opgetild.