Klikzink
Bij renovatie waarbij het bestaande bitumen dak blijft liggen, is de eerste vraag niet welke kleur of welk profiel er straks op ligt, maar waar de klem onder onze fels zijn houvast vindt. Onze banen worden blind bevestigd: de klem grijpt onder de opstaande fels van 35 mm, en er gaat geen schroef dwars door het zichtbare vlak van de plaat. Dat is anders dan bij een traditioneel felsdak, waar het vastzetten met haken en soldeernaden op de plaat zelf gebeurt. Bij ons zit de bevestiging verstopt onder de fels, en dat verandert waar de kwetsbare plek in het geheel ligt zodra u op een bestaand dak bouwt.
De klem zelf gaat namelijk wél door iets heen, en dat is precies het punt waar renovatie anders is dan nieuwbouw. Op een bestaand bitumen dak schroeven wij de klem, via een houten regel of rechtstreeks, door de bitumen laag en de onderconstructie die daaronder ligt. Dat is een andere doorboring dan bij een schroef die dwars door een dakplaat gaat, want de plaat van Zinklook wordt nergens doorboord. Maar de drager van de klem, de regel of de plaat waar de klem in vastgeschroefd zit, wordt dat wel. Wie zegt dat een klikdak geen doorboringen heeft, heeft het over de bovenkant. Onder het bitumen gaat wel degelijk een schroef de constructie in.
Of die doorboring van het bestaande bitumen erg is, hangt af van wat u daaronder aantreft. Bitumen zelf is geen waterkerende laag die u met een paar schroefgaten om zeep helpt, zolang de rest van de laag intact blijft en de schroef netjes wordt afgekit of onder een nieuwe regel verdwijnt. Het probleem ontstaat pas als het bitumen al gescheurd, geblazen of vochtig is op de plek waar u wilt bevestigen. Dan telt niet de schroef, maar de staat van de laag die u toch al ging afdekken. Bij een dakdekker die het oude bitumen inspecteert voordat de regels erop komen, is dat een kwartier werk per dakvlak; overslaan scheelt tijd maar niet altijd geld, want een vochtplek die u nu negeert, ziet u er niet meer af als de nieuwe fels eenmaal ligt.
De vraag die er het meest toe doet is niet het bitumen, maar wat daaronder zit. Bitumen ligt zelden rechtstreeks op iets dat een klem kan dragen. Meestal ligt het op een houten of stalen dakplaat, en die draagt de klemmen, niet het bitumen zelf. Bij een oud pand met een houten beschot dat door de jaren vocht heeft opgenomen, is dat beschot soms zachter dan het eruitziet. Een schroef gaat er dan nog wel in, maar houdt niet vast zoals in droog, gezond hout. Dat is geen probleem dat u aan de klem of aan onze fels kunt toeschrijven; het zit in de ondergrond die er al lag voordat wij erbij kwamen. Wij adviseren daarom standaard om, waar twijfel is over de draagkracht, een steekproef te doen: een paar gaten boren en voelen of het hout of de plaat nog vast en droog is. Dat kost een ochtend op een gemiddeld dakvlak, en het scheelt achteraf gedoe met klemmen die los gaan zitten omdat de ondergrond meegaf.
Waar dit ongunstiger uitpakt dan op een nieuw dak, is precies hier. Op nieuwbouw bevestigt u op een ondergrond die u zelf hebt uitgekozen en die aan de eisen voldoet die daarvoor gelden; op renovatie erft u de ondergrond van een vorig dak, met de gebreken die daar in de loop der jaren zijn ingeslopen. Een klikdak lost dat gebrek niet op. Het maakt het ook niet groter, maar het legt wel bloot of het onderliggende dak de belasting van klemmen en regels nog aankan. Bij twijfel is het antwoord niet om toch maar te bevestigen en te hopen dat het goed komt, maar om eerst de regel of de onderconstructie te vervangen op de plekken die zwak zijn. Dat is meerwerk dat niet in de systeemkosten van het klikdak zit, en het is ook niet iets waar de fabrikant van de fels iets aan kan doen: het zit in het bestaande gebouw.
De volgorde op de bouw is bij renovatie anders dan bij nieuwbouw, en dat raakt de snelheid waarmee een dak dichtgaat. Bij nieuwbouw kan de regelafstand en de klembevestiging in één doorgaande beweging gebeuren, omdat de ondergrond overal gelijk is. Bij een bestaand bitumen dak wisselt de staat van de ondergrond per dakvlak en soms per vierkante meter, zeker bij een pand dat in fasen is aangebouwd of waar op één plek ooit een lekkage is gerepareerd. Dat betekent dat de regels niet in één ononderbroken raster gelegd kunnen worden zonder eerst te kijken waar wél en waar niet goed op geschroefd kan worden. Een dakdekker die dat inplant, rekent op een dag extra controle voor een dakvlak van gemiddelde grootte, en die dag verdient zich terug in klemmen die na tien jaar nog even vast zitten als op dag één.
Wat er bij lekkage dan wél de zwakke plek is, verschuift dus van de plaat naar de aansluitingen en de ondergrond. Onze platen zelf hebben geen schroefgaten die kunnen gaan lekken, dat is precies het voordeel van blinde bevestiging. Maar bij renovatie op bitumen ligt de aandacht bij de overgang van het nieuwe systeem naar de bestaande randen: waar het dakvlak eindigt bij de dakrand, bij het boeiboord of bij een doorvoer, wordt de aansluiting met het oude dak gemaakt, en dat is precies waar bitumen en fels elkaar raken. Dat is een ander onderwerp dan de klem zelf, en wij werken dat per situatie uit, zoals wij bijvoorbeeld beschrijven bij [de aansluiting op een dakdoorvoer](/bevestiging/bestaand-bitumendak/dakdoorvoer) en bij [de gevelaansluiting](/bevestiging/bestaand-bitumendak/gevelaansluiting). De klem onder de fels houdt het vlak zelf droog; de randen bepalen of het water daar weg kan of blijft staan.
De uitzetting van de plaat verandert niets aan dit verhaal, maar is het vermelden waard omdat mensen er bij renovatie soms extra beducht voor zijn. Staal zet ongeveer half zoveel uit als zink, en de klem is daar in de lengterichting op gemaakt: hij houdt vast maar laat de baan bewegen. Dat werkt op een bestaand bitumen dak niet anders dan op nieuwbouw, want die beweging speelt zich af in de klem en de fels, niet in de schroef die naar de oude ondergrond toe gaat. Wat wel meespeelt is dat regels op een ongelijke, oude ondergrond soms zelf een beetje welven of verzakken, en dat is iets wat u vooraf rechttrekt met opvulling of een nieuwe regelafstand, niet iets dat de klem zelf oplost.
De conclusie voor uw situatie is dat het klikdak op een bestaand bitumen dak niet vastzit aan het bitumen, maar aan wat daaronder ligt, via schroeven die door het bitumen heen de regel of de plaat pakken. Dat is een ander soort doorboring dan mensen vaak vrezen als ze horen dat er geen schroef door de fels gaat, en het is ook eerlijker om dat zo te benoemen dan te suggereren dat renovatie op bitumen net zo schoon verloopt als bevestiging op een nieuw dakvlak. Bij twijfel over de ondergrond is een steekproef vooraf de manier om te weten waar u aan toe bent, en dat is iets wat wij op tekening met u doornemen voordat de eerste regel wordt gelegd.