Klikzink
Een pijp door het dakvlak is de plek waar een dak het moeilijkst dicht te houden is. De baan wordt hier onderbroken, er moet water omheen geleid worden dat normaal gewoon over de fels naar de goot loopt, en precies op die plek zit bij de meeste daken ook de meeste kans op een lekkage. Wie een dakdoorvoer beoordeelt, beoordeelt in feite de zwakste schakel van het hele dak. Dat geldt voor een geschroefde damwand net zo goed als voor een klikdak, alleen ligt de zwakke schakel op een andere plek en om een andere reden.
Bij damwand wordt de plaat over het hele oppervlak vastgeschroefd, ook rond een doorvoer. Elke schroef gaat door de plaat heen en krijgt een rubber ring om de doorboring waterdicht te houden. Op een gemiddeld dakvlak met damwand lopen die schroeven in rijen naast elkaar, tientallen per baan, honderden op een dak van enige omvang. Rond een dakdoorvoer komen daar vaak nog extra schroeven bij om de randafwerking en de kraag van de doorvoer vast te zetten. Die rubber ring is het onderdeel dat het werk moet doen. Hij zet de doorboring dicht op het moment van monteren, en hij moet dat daarna jarenlang blijven doen terwijl hij bloot staat aan zon, vorst en de bewegingen van de plaat.
Rubber veroudert. Dat is geen gebrek van een bepaald merk, het is een eigenschap van het materiaal. Onder ultraviolet licht en bij herhaalde temperatuurwisseling wordt rubber na verloop van jaren stugger, het krimpt een beetje, en precies op de plek waar hij om de schroef gespannen zit ontstaat dan de eerste speling. Een dak met damwand lekt daarom zelden meteen na de montage. Het lekt vaak pas na een aantal jaren, en dan niet op één plek maar verspreid over de honderden schroeven die er allemaal even oud zijn en dus ongeveer gelijktijdig verslijten. Voor een aannemer betekent dat: een dak dat in het eerste jaar geen enkel probleem geeft, kan in het tiende jaar op meerdere plekken tegelijk om onderhoud vragen.
Bij een klikdak zit de bevestiging onder de fels, in een klem die de plaat vasthoudt zonder dat er een schroef doorheen gaat. Over het grootste deel van het dakvlak is er dus helemaal geen doorboring die kan verouderen, simpelweg omdat er geen doorboring is. Maar bij een dakdoorvoer verandert dat beeld. Ook op een klikdak moet de doorvoer zelf ergens aan de plaat gekoppeld worden, en dat gebeurt met een kraag die om de pijp sluit en op het dakvlak aangesloten wordt. Hoe wij dat oplossen zonder gaten in de plaat, staat uitgewerkt bij [de dakdoorvoer bij een klikdak](/bevestiging/dakdoorvoer). Het punt hier is de vergelijking: bij damwand is de doorvoer één van de honderden schroefpunten die het dak al heeft, bij een klikdak is de doorvoer de enige plek waar we überhaupt met een aansluiting op de plaat te maken hebben.
Dat scheelt in waar je moet zoeken als er iets mis is. Op een damwand dak met een lekkage moet je in principe elke schroef nalopen, want je weet niet welke ring het eerst opgeeft. Rond een dakdoorvoer op een klikdak is er één aansluiting, en die is te inspecteren zonder dat je verder het hele dakvlak moet controleren. Dat is winst voor onderhoud, niet voor de montage zelf: het aansluiten van de kraag rond een pijp blijft precisiewerk, op elk type dak.
Het eerlijke verhaal is dat geschroefde damwand hier ook voordelen heeft. De montage rond een doorvoer is eenvoudiger uit te leggen en te controleren: een schroef zit vast of hij zit los, dat is met het oog te zien en met een momentsleutel te meten. Bij een klikdak is de aansluiting rond een doorvoer een vouw- en soldeerdetail dat vakmanschap vraagt, en dat is nu net het detail waar op een klikdak de meeste zorg naartoe moet, terwijl datzelfde detail op damwand met standaard onderdelen uit de handel is af te werken. Wie op een dak werkt met tientallen doorvoeren, zoals bij installatietechnische gebouwen vaak het geval is, heeft aan dat verschil in complexiteit een reëel argument om over te wegen. Bij Klikzink werken we dat detail per project op tekening uit, maar wie liever met standaardonderdelen werkt kan met damwand sneller klaar zijn op dat specifieke punt.
Daarnaast is de rubber ring op damwand, ondanks de veroudering, een bewezen en breed toegepaste oplossing. Duizenden daken met damwand functioneren jarenlang zonder problemen, en de veroudering van rubber is een langzaam proces dat met periodiek onderhoud, het vervangen van ringen voordat ze echt lek worden, goed te beheersen is. Wie dat onderhoud serieus inplant, houdt een damwand dak net zo droog als een klikdak. Het verschil is dat dat onderhoud een taak is die iemand moet blijven doen, terwijl een naad zonder gaten die taak niet kent omdat er niets is dat kan verouderen op de plek waar geen doorboring zit.
Op een klikdak is de zwakte dan ook niet de veroudering van rubber, maar de kwaliteit van het vouw- en soldeerwerk op het ene punt waar de plaat wel onderbroken wordt. Een slecht uitgevoerde aansluiting rond een doorvoer lekt net zo hard als een verouderde ring, alleen ligt de oorzaak bij de uitvoering op het moment van leggen in plaats van bij slijtage over de jaren. Dat is meteen ook de reden waarom dit detail niet iets is dat je aan een minder ervaren ploeg overlaat. Hoe dat detail zich anders gedraagt naarmate het weer, de dakhelling of het aantal doorvoeren verandert, bespreken we in de andere pagina's over dit onderwerp; hier gaat het om het principeverschil tussen de twee manieren van vastzetten.
Voor wie moet kiezen tussen beide systemen op een dak met veel doorvoeren, zoals bij zonnepanelen, luchtbehandeling of rookgasafvoeren, is de vraag dus niet welk systeem in theorie het beste scoort, maar welk risico past bij de situatie. Een dak met damwand en tientallen doorvoeren heeft tientallen plekken die op termijn onderhoud nodig hebben, verspreid over het hele vlak, maar dat onderhoud is eenvoudig te plannen en met standaardmateriaal uit te voeren. Een klikdak met tientallen doorvoeren heeft tientallen precisiedetails die bij de aanleg goed moeten worden uitgevoerd, waarna het vlak zelf, buiten die punten, geen doorboringen kent die kunnen verouderen. Wie liever onderhoud uitstelt naar de toekomst kiest voor het eerste, wie liever de zorg concentreert op het moment van bouwen kiest voor het tweede.
Of een dakdoorvoer op uw project via klikbevestiging of via damwand het beste past, hangt verder af van het aantal doorvoeren, de dakhelling en de fase van de bouw waarin het werk wordt uitgevoerd. Voor een eerste inschatting kunt u de tekening met de doorvoeren aan ons voorleggen; meedenken daarover kost niets.