Klikzink
Een aanbouw tegen een hoger gebouw is een detail met drie problemen tegelijk. Er is een hoogteovergang die opgevangen moet worden, er is een opgaande wand die aangesloten moet worden, en er is water dat van het hogere dak of van de gevel af komt en langs die aansluiting weg moet. Op zichzelf zijn dat geen van drieën lastige dingen. Bij elkaar, op één strook van een paar honderd millimeter breed, vraagt het wel dat de bevestiging daar goed doordacht is, want dit is de plek waar meestal het meeste water samenkomt op het kleinste stukje dak.
De ondergrond is hier bepalend voor hoe wij die bevestiging uitvoeren. Op een damwand- of trapeziumplaat ligt onze klem niet op een vlak, star oppervlak zoals bij een houten of stalen ondersteuningsconstructie met een dichte plaat erop, maar op een profiel met flanken en toppen. De schroef waarmee de klem vastzit, gaat door de bovenflank van dat profiel, in een dunnere plaat staal dan bij een massieve drager. Dat is een ander soort verbinding dan een schroef in hout of in een dikkere stalen plaat. Hij moet raak zitten, hij moet in de flank zitten en niet in de flank van het profiel eronder, en hij moet met het juiste aandraaimoment vast, want te los geeft speling en te vast scheurt de plaat rond het gat een beetje uit. Bij een aanbouw tegen een aanbouw komt daar iets bij: op deze plek werkt vaak meer trilling en meer beweging dan op een vrij dakvlak, omdat de aansluiting op de opgaande wand een vaste rand is terwijl de rest van het dak nog een beetje kan bewegen. Die trilling zoekt de zwakste schroef op.
De klem onder onze fels is blind bevestigd; er gaat geen schroef door de zichtbare plaat, alleen door de klem die eronder ligt. Dat is precies waarom deze bevestiging bij een lastig detail als een aanbouw juist prettig werkt: de klem kan iets verschuiven in de lengte van de baan bij uitzetting, zonder dat er een gat in de plaat meebeweegt en op termijn uitslijt. Bij een geschroefd systeem loopt dat risico wel, vooral op de plek naast de opgaande wand waar de plaat het minst kan bewegen. Bij ons systeem zet u ongeveer half zoveel uit als bij zink, en die kleinere beweging is precies bij dit detail een voordeel, omdat de ruimte die u nodig hebt om die uitzetting op te vangen dicht bij de wand vaak het schaarst is.
Waar het wel misgaat, is de plek van de eerste klem naast de wand. Die klem staat het dichtst bij de opgaande rand, op de plek waar het profiel van de damwand overgaat in een opstand of in een aparte strook plaatwerk die tegen de wand omhoog gaat. Als die klem in de verkeerde flank zit, of als de afstand tot de wand te klein is om de baan nog goed om te zetten in de opstaande rand, komt er trek op die eerste klem te staan die er niet had moeten zijn. Dat merkt u niet meteen. Het merkt u na een paar jaar, als de fels op die ene plek een beetje opengaat of als de klem loskomt van het profiel omdat de schroef in de flank is gaan werken.
De hoogteovergang tussen het lagere dak van de aanbouw en de gevel van het hogere gebouw wordt meestal opgelost met een opstaande rand van onze plaat, die tegen de gevel omhoog gaat en daar wordt afgewerkt met een loodslabbe of een inwerkstrook, afhankelijk van het gevelmateriaal. Die opstand staat los van de rest van het dakvlak wat beweging betreft, en dat is precies waarom de bevestiging van de laatste baan voor die opstand anders moet dan die van de baan in het midden van het dak. Wij zetten daar een extra klem, dichter op elkaar dan de standaardmaat, om de plaat op die overgang steviger te houden zonder dat er een schroef door het zichtbare vlak gaat. Dat is een andere aanpak dan bijvoorbeeld bij de aansluiting op een dakraam of bij een dakdoorvoer, waar de opening in het midden van het vlak ligt en de klemmen er gewoon omheen kunnen doorlopen. Hier ligt de bijzonderheid aan de rand, en de rand is nu eenmaal de plek waar de damwandplaat het minst steun geeft, omdat er vaak geen volle flank meer beschikbaar is zo dicht bij de wand.
Het water dat langs deze aansluiting weg moet, komt van twee kanten: van het dakvlak van de aanbouw zelf, en soms ook van de gevel van het hogere gebouw erboven. Als daar een overstek zit, valt er meer water op precies deze strook dan op de rest van het dak. Dat is geen probleem van de bevestiging op zichzelf, maar het maakt de gevolgen van een verkeerd geplaatste klem groter. Een klem die net iets te ver van de wand af staat, geeft op een normaal dakvlak weinig risico. Op deze plek, met extra water en extra beweging, is het verschil tussen een goed en een net niet goed geplaatste klem wel voelbaar op de lange termijn.
Deze aansluiting is in verhouding tijdrovender dan een vlak stuk dak. Waar een leger op een vrij dakvlak een flink aantal vierkante meter per dag kan leggen, gaat het bij een aanbouw tegen een hoger gebouw vooral om de randafwerking: het uitmeten van de opstand, het bepalen van de juiste klemafstand naast de wand, en het afwerken van de overgang naar de gevel. Dat werk gaat niet sneller met meer mensen, het gaat sneller met iemand die dit detail al eens gedaan heeft. Op een damwand- of trapeziumplaat komt daar de controle van de profielligging bij: waar zit een flank, waar zit een top, en klopt dat met waar de klem moet komen. Dat is iets anders dan de controle die nodig is zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op de dakvoet op stalen dakplaat](/bevestiging/stalen-dakplaat/dakvoet), waar de plaat rust op een rand in plaats van tegen een opgaande wand.
Ook de keuze van het schroeftype hoort bij deze ondergrond. In dun staal werkt een andere schroef beter dan in een dikkere drager, met een ander profiel op de punt en een andere kop, om te voorkomen dat de plaat om het gat gaat scheuren of dat de schroef doorslaat zonder grip te pakken. Dat is een detail dat verder weinig te maken heeft met hoe het dak eruitziet, maar alles met hoe lang de bevestiging het volhoudt. Voor de opbouw van de damwandplaat zelf, de doorbuiging en de vrije overspanning, verwijzen wij naar klikfels.com; hier gaat het alleen over hoe onze klem daar op vastzit.
Waar dit systeem niet vanzelf de oplossing is, is bij een aanbouw met een zeer korte opstand, waar simpelweg geen ruimte is om de baan netjes om te zetten en een klem te plaatsen zonder dat die te dicht op de wand komt. In dat geval is een andere plaatverdeling nodig, met een kortere werkende breedte of een apart aansluitstuk, en dat is iets wat op tekening bekeken moet worden voordat er iets op het dak gelegd wordt. Wij denken daar kosteloos in mee, en van de drie kleuren is een monster beschikbaar om ook op deze lastige plek te zien hoe de afwerking eruit gaat zien voordat er geklikt wordt.