Klikzink
Een aanbouw op een betonnen dak levert een aansluiting op waar drie dingen tegelijk moeten kloppen. Er is een hoogteovergang tussen het lagere dak en de hogere gevel, er is een opgaande wand die het water moet keren, en er is de afvoer van dat water naar de goot of naar het dakvlak zelf. Op een schuin dak van hout is dat een kwestie van de juiste volgorde aanhouden. Op beton is de eerste vraag een andere: waar zit de drager in vast, en wat draagt die drager zelf.
Beton is massief. Er gaat geen schroef zomaar in het oppervlak, en dat is precies waarom dit detail op deze ondergrond anders werkt dan op een houten of stalen dak. Bij hout schroeft u de klemmen die onze felsbanen dragen rechtstreeks in het regelwerk en de bevestiging is meteen goed. Bij beton komt er altijd iets tussen: een regelwerk dat op de betonvloer is gezet, of een plug die in het beton is verankerd en waar vervolgens een drager aan hangt. De klem onder de fels zit dan niet in het beton, die zit in dat regelwerk of aan die plug. Daarmee verschuift de vraag van hoe wij bevestigen naar wat die tussenlaag zelf kan dragen.
Bij een aanbouw komt dat scherp naar voren omdat de opgaande wand hier geen losstaand element is, maar een aansluiting tegen een bestaand, hoger gebouw. Het regelwerk dat tegen die wand komt, moet op twee punten vastzitten: onderaan op het platte dakvlak, en met de kop tegen of onder de gevel van het hogere bouwdeel. Bij een dakrand die vrij over het dak uitsteekt, zoals wij uitleggen bij [de dakrand op betonnen dak](/bevestiging/betonnen-dak/dakrand), is er maar één aansluiting om goed te krijgen. Bij een aanbouw zijn het er twee, en ze moeten allebei de bewegingen van het metaal kunnen volgen zonder dat de plug of de verankering aan de betonzijde het werk overneemt.
In de praktijk zetten wij het regelwerk op de betonvloer met pluggen die op de juiste diepte in het beton zijn verankerd, en op de juiste onderlinge afstand om de klemmen straks goed te kunnen verdelen. Die afstand ligt vast voordat er één plaat gelegd wordt, want de klemmen onder onze felsbanen moeten op een regelmatig patroon zitten om de plaat mee te kunnen laten bewegen bij temperatuurschommelingen. Staalplaat zet ongeveer half zoveel uit als zink, maar nul is het niet. Bij een aanbouw waar het lagere dakvlak kort is, valt die uitzetting vaak binnen de marge van de klemverbinding zelf. Bij een langer dakvlak dat tegen de aanbouw aanloopt, moet er in de lengte van de baan ruimte blijven om te bewegen, en die ruimte zit in de klem, niet in de plug.
De fout die hier het vaakst gemaakt wordt, is dat het regelwerk te dicht tegen de opgaande wand wordt gezet, in de gedachte dat een strakke aansluiting een dichte aansluiting is. Het omgekeerde is waar. Een felsbaan die tegen de wand wordt opgezet zonder ruimte om te bewegen, gaat op die plek trekken, en dat trekken komt niet op de fels terecht maar op de klem eronder. Op een lange baan is dat de plek waar een klem los kan komen, jaren na de oplevering, zonder dat er ooit een schroef door de plaat is gegaan die had kunnen lekken. De blinde bevestiging verplaatst het risico dus niet weg, die verplaatst het van de doorboring naar de klem, en bij een aanbouw is de opgaande hoek de plek waar dat risico het grootst is.
De derde factor, de afvoer, hangt samen met de eerste twee maar is geen kwestie van bevestiging op zichzelf. Het is wel de reden waarom de bevestiging op deze plek zo nauw luistert. Water dat langs de opgaande wand van de aanbouw naar beneden loopt, moet het lagere dakvlak op een voorspelbare manier bereiken, en de klemmen mogen die weg niet doorkruisen. Een klem die net op de plek zit waar water zich verzamelt, functioneert nog steeds als bevestiging, maar ligt wel voortdurend nat, en dat is een andere belasting dan een klem die droog blijft. Op beton, waar de plug en het regelwerk de enige verankering zijn, wilt u niet dat die verankering onder een permanent vochtig punt zit. Dat is een detail dat u vooraf bepaalt met de looprichting van het water in het hoofd, niet iets dat u achteraf herstelt.
Dit raakt aan wat er elders op onze site staat over de gevelaansluiting in het algemeen. Wie zich breder wil oriënteren op hoe een opgaande wand tegen een gevel werkt, vindt dat uitgewerkt zoals wij dat beschrijven bij [de gevelaansluiting op betonnen dak](/bevestiging/betonnen-dak/gevelaansluiting). Bij een aanbouw is de situatie een specifieke variant daarvan: de gevel waar u tegenaan werkt, is niet de gevel van het eigen gebouw maar van een ander, hoger bouwdeel, en dat betekent dat u vaak niet vrij bent in waar u het regelwerk exact plaatst. De aansluitdetails van het hogere gebouw, de aanwezige loodslabben of het bestaande pleisterwerk, bepalen mee waar de plug kan komen en waar niet.
Er zijn situaties waarin een blind bevestigd klikdak op deze plek niet de voor de hand liggende oplossing is. Als de opgaande wand van de aanbouw erg laag is, minder dan de ruimte die nodig is om de fels netjes op te laten lopen en de klem er nog fatsoenlijk onder te krijgen, wordt het regelwerk zo compact dat er weinig speling overblijft voor de uitzetting van de plaat. Dan is het soms beter om de aansluiting in een ander materiaal of met een andere methode te maken en het klikdak pas te laten beginnen waar er weer voldoende hoogte is. Ook als het beton van de aanbouw zelf recent is gestort en nog volledig moet uitdrogen, is het niet verstandig om direct te gaan boren en pluggen; het beton werkt dan nog en de verankering kan los gaan zitten voordat het dak goed en wel ligt.
Wat wij op deze plek wel kunnen doen, is meedenken op basis van de tekening van de aanbouw. Omdat onze banen op de millimeter worden afgekort in de fabriek, kan de lengte van het dakvlak tussen de dakrand en de opgaande wand precies worden afgestemd, zodat er op de bouw niet meer gepast en geknipt moet worden op een plek waar dat toch al lastig bereikbaar is. Dat werk, het meekijken op tekening, kost niets en voorkomt dat de aansluiting bij de aanbouw wordt opgelost met een verkeerde maat plaat die achteraf is aangepast.