Klikzink
Een golfplatendak vervangen door een klikdak scheelt vooral op het vlak zelf. De banen klikken over de klem in elkaar, er gaat geen schroef door de plaat, en dat betekent dat één man met de haakse tang en een aanslagblokje flink wat vierkante meters per dag kan leggen zonder steeds een boormachine erbij te pakken. Bij een schroefdak op een golfplaat moet elke plaat op vaste punten worden vastgezet, moet de overlap kloppen, en moet er telkens worden gecontroleerd of de schroef niet scheef zit of te strak is aangedraaid. Dat werk vervalt. Wat overblijft is het inklikken, en dat gaat sneller dan het aanschroeven.
Daar houdt de winst voor een deel ook op. Want een golfplatendak is zelden een schoon, vlak vertrek. Het is meestal een schuur of een stal, gebouwd op gordingen die ver uit elkaar staan, omdat de golfplaat zelf al genoeg stijfheid had om die overspanning te dragen. Onze felsbaan is een vlakke plaat met een fels aan de rand; die draagt niet op dezelfde manier. Voordat er één baan geklikt kan worden, moet er een regelwerk overheen komen: een aaneengesloten ondergrond waar de klemmen op vastgezet worden. Dat regelwerk zagen, waterpas leggen en bevestigen is precies het werk dat bij een schroefdak op dezelfde golfplaat ook nodig zou zijn als je een vlakke plaat wilt leggen. Het scheelt dus niets ten opzichte van elkaar; het is een stap die er bij een golfplatendak altijd bij komt, welke bevestiging je ook kiest.
Om een voorbeeld te geven: bij een stal van twaalf bij acht meter met gordingen op ruim een meter afstand kost het aanbrengen van een regelwerk vaak meer tijd dan het leggen van de felsbanen zelf. Dat is geen tegenvaller van het klikdak, het is gewoon de aard van de ondergrond. Wie enkel naar de tijd op het legwerk kijkt en het regelwerk vergeet, komt bedrogen uit.
Bij oudere schuren en stallen is de golfplaat vaak asbesthoudend. Daar geldt geen inschatting op gevoel: het verwijderen van asbestplaten is gebonden aan regels over hoe de platen gedemonteerd worden, hoe ze verpakt en afgevoerd worden, en wie dat werk mag doen. Dat traject staat los van de bevestiging die daarna komt. Een klikdak maakt het verwijderen van de oude platen niet sneller en niet trager; het maakt alleen verschil in wat er na de sanering gebeurt.
Wat wel meespeelt: omdat het regelwerk sowieso nodig is, kan dat regelwerk in veel gevallen al klaarstaan of gelijktijdig gepland worden met de saneringswerkzaamheden, zodat de dekker er meteen op verder kan zonder wachttijd. Dat is een planningsvoordeel, geen arbeidsvoordeel op de vierkante meter. De arbeid van het saneren zelf blijft precies zo intensief als bij elke andere vervangende dakbedekking.
De winst zit in het aantal handelingen per vierkante meter vlak. Bij een schroefdak telt elke schroef als een handeling: aanzetten, controleren, en bij een lekkage jaren later opnieuw naar diezelfde schroef terug moeten. Bij een klikdak is de handeling per baan: de klem plaatsen, de baan aanhaken, de volgende baan erover heen klikken. Op een groot vlak zonder doorbrekingen, zoals het midden van een stalkap zonder dakramen of schoorstenen, is dat een gestage, herhaalbare beweging. Daar loopt de voortgang zichtbaar door, en dat is waar aannemers het verschil het meest merken: niet in de eerste baan, maar in de veertigste.
Op diezelfde grote, lege vlakken zit ook de tijd die je bespaart doordat er geen droogtijd, geen menging en geen weersafhankelijke bewerking nodig is zoals bij solderen. Dat is overigens niet het vergelijkingspunt hier, want een golfplatendak werd nooit gesoldeerd; het gaat om de vergelijking met schroeven, en op dat punt is het voordeel vooral de snelheid van monteren zelf, niet de voorbereiding.
Bij een golfplatendak met veel opgaand werk, zoals een stal met meerdere dakramen, een schoorsteen en een hoekkeper, is de arbeidswinst kleiner dan op een kaal vlak. De details rond die onderdelen vragen om zorgvuldig maatwerk, en dat werk gaat niet per se sneller met een klikdak dan met een schroefdak. Het is ander werk: geen doorboringen afdichten, wel felswerk rond opstanden precies aansluiten. Voor die specifieke details verwijzen we naar de pagina's die daar apart over gaan; hier volstaat de constatering dat de tijdwinst van het klikken zich vooral op het grote vlak voordoet en niet vanzelf doorwerkt naar elke aansluiting.
Ook de afvoer van het regelwerk-materiaal en het feit dat een golfplatendak vaak een lagere dakhelling heeft dan een nieuwbouwdak, spelen mee in de planning. Onze banen zijn toepasbaar vanaf zes graden, dus dat is meestal geen belemmering, maar de opbouw met regelwerk vraagt om een check op de helling die na het regelwerk overblijft. Dat rekenwerk kost tijd voordat er één plaat geklikt is, en die tijd staat los van de bevestigingsmethode.
Wie een golfplatendak vervangt door een klikdak, boekt de tijdwinst niet op de sanering en niet op het regelwerk, maar op het dichtleggen van het vlak zelf en op het aantal mensen dat dat werk aankan. Omdat er geen schroeven door de plaat gaan en er geen precisie nodig is bij het aandraaien van bevestigingspunten, kan er met minder ervaren mensen op het dak gewerkt worden dan bij solderen, en met minder controlemomenten dan bij een schroefdak. Dat is winst die zich uitbetaalt in de planning: een dekker die het vlak in twee dagen dicht heeft in plaats van drie, omdat de klemmen sneller gaan dan de schroef.
De rest van het traject, van asbestverwijdering tot het regelwerk en de aansluitdetails, blijft ongeveer even bewerkelijk als bij elke andere vervangende dakbedekking op deze ondergrond. Wie dat vooraf meerekent, begroot realistisch. Wie alleen naar het klikken kijkt, onderschat het werk dat er bij een golfplatendak altijd aan voorafgaat.