Klikzink
Bij een gevelaansluiting komt de felsbaan tegen een opgaande muur te liggen. Dat is de plek waar het dakvlak stopt en de gevel begint, en waar het water dus niet verder kan dan tot aan die overgang. Er moet daar iets omheen dat het uiteinde van de baan afdekt en dat meebeweegt als de plaat door temperatuur uitzet en inkrimpt. Op een nieuw dak is dat een kwestie van de juiste opbouw aanhouden. Op een bestaand bitumendak is de eerste vraag een andere: waar gaat de bevestiging doorheen, en is dat een probleem.
Bij renovatie blijft de oude dakbedekking meestal liggen. Er wordt niet tot op de dakplaat gestript, want dat is duurder en soms ook niet nodig. De felsbanen komen dan op het bestaande bitumen te liggen, met een nieuwe drukvaste isolatielaag of een tussenlaag ertussen, afhankelijk van de opbouw die op klikfels.com wordt behandeld. Voor de bevestiging bij de gevel telt vooral dit: de klem onder de fels moet ergens vastgeschroefd worden, en die schroef gaat door alle lagen die er liggen, inclusief het oude bitumen, tot in iets dat kan dragen.
Bij nieuwbouw ligt er een dakplaat of een houten ondergrond waarvan bekend is wat hij aankan. Bij een bestaand bitumendak is dat minder vanzelfsprekend. Onder de oude dakbedekking kan een houten beschot zitten dat na jaren vocht heeft opgenomen, een betonvloer die prima houvast biedt, of een oude isolatieplaat die zelf niet trekvast is. De klem heeft geen boodschap aan wat er bovenop ligt; hij heeft houvast nodig in de laag daaronder. Bij de gevelaansluiting komt dat extra scherp naar voren, omdat daar de randbevestiging het meeste te verduren heeft. Windbelasting grijpt het hardst aan de randen van een dakvlak, en de rand tegen de gevel is zo'n rand.
Een dakdekker die op een bestaand bitumendak werkt, moet dus eerst weten wat er onder die bitumenlaag zit voordat de eerste klem bij de gevel de grond raakt. Dat is geen kwestie van aannemen dat het wel goed zal zitten. Bij een pand uit de jaren zeventig met een houten dakbeschot dat op meerdere plekken zacht aanvoelt, heeft een schroef door de bitumenlaag in dat hout weinig trekvastheid. De klem houdt dan niet vast, hij houdt los. Bij zo'n ondergrond ligt vaak eerst een houtige plaat overheen die wel houvast biedt, of wordt er gekozen voor een ander bevestigingspunt dat niet op het zwakke beschot leunt.
Op klikzink.com gaat het steeds over hetzelfde punt: er gaat geen schroef door de zichtbare plaat, wel door de ondergrond bij elke klem. Op een bestaand bitumendak betekent dat concreet dat elke schroef een gaatje in de oude dakbedekking maakt. Dat is normaal gesproken geen probleem, want de nieuwe felsbaan met zijn eigen onderconstructie neemt de waterkerende functie over. De oude bitumenlaag hoeft dan niet meer zelfstandig dicht te zijn; hij ligt er nog, maar de nieuwe laag erboven doet het werk.
Bij de gevelaansluiting ligt dat net iets anders, omdat daar vaak een opstaand randje van de oude bitumen tegen de muur omhoog gezet is. Als dat randje blijft zitten en de nieuwe aansluiting erover of ertegenaan gemonteerd wordt, moet helder zijn welke laag nu de aansluiting dicht houdt. Wordt dat niet goed doordacht, dan kan er water achter de oude opstand terechtkomen zonder dat het ergens weg kan, simpelweg omdat de nieuwe laag erboven ligt en de oude eronder een klein plasje vormt dat niet meer verdampt zoals vroeger. Dat is geen gevolg van de klikbevestiging op zich, het is een gevolg van twee lagen op elkaar zonder dat iemand heeft nagedacht over welke laag afwatert en welke niet meer meedoet.
Het meest voorkomende probleem bij een gevelaansluiting op een bestaand bitumendak is niet de klikbaan zelf, maar de overgang naar de muur. Een profiel of loodslabbe die tegen de gevel omhoog komt, moet daar op de een of andere manier bevestigd worden, los van de klemmen die de baan zelf vasthouden. Bij een nieuwe gevel is dat vaak een kwestie van in de spouw of in het metselwerk verankeren. Bij een bestaand pand zit daar soms een oude regel, een verweerde voeg of een muur die zelf al gerenoveerd is met een andere bekleding. De bevestiging van die opstand moet dan aansluiten op wat er werkelijk in die muur zit, niet op wat er op tekening staat.
Als die opstand los komt te zitten, of als de klemmen bij de rand van de felsbaan niet in draagkrachtig materiaal zitten, is het gevolg meestal niet direct zichtbaar. Het dak lekt niet de eerste winter. Wat er gebeurt is dat de rand bij windbelasting iets gaat werken, een fractie beweegt die er niet zou moeten zijn, en dat de aansluiting met de gevel na een paar seizoenen een kier vertoont die er in het begin niet was. Op dat moment is het geen kwestie van een schroefje bijdraaien, want de klem zit al vast in iets dat niet meer meebeweegt zoals bedoeld.
De reden dat renovatie op een bestaand bitumendak toch aantrekkelijk blijft, ondanks deze aandachtspunten, is dat het oude dak niet weg hoeft. Er wordt niet gestript tot op de kale vloer, wat tijd en afval scheelt. De klikbevestiging maakt het bovendien mogelijk om de nieuwe banen relatief snel te leggen zodra de ondergrond bij de gevel is gecontroleerd en waar nodig verstevigd. Voor een pand met bedrijfsactiviteit waar het dak niet weken open kan liggen, is dat een reëel voordeel.
Maar het detail bij de gevel vraagt om vooraf even te kijken naar wat er in de muur en onder het bitumen zit, niet pas als de eerste klem geplaatst wordt. Een aannemer die dat controleert, met een proefboring of door de bouwtekening van het pand erbij te pakken, weet vooraf of de klemmen bij de rand in iets stevigs komen. Wie dat overslaat en gewoon begint te schroeven, ontdekt het probleem soms pas als de aansluiting na een paar jaar begint te bewegen.
Waar isolatieopbouw en de keuze voor wel of niet strippen precies over gaan, staat uitgebreider op klikfels.com. Hier gaat het om het punt dat bij elke renovatie op bitumen terugkomt: de klem moet ergens houvast vinden, en bij de gevel is dat de plek waar dat het meest telt.