Klikzink
Een kilgoot ontstaat waar twee dakvlakken naar elkaar toe hellen en in een binnenhoek samenkomen. In tegenstelling tot de hoekkeper, die naar buiten wijst en water juist wegleidt, voert de kilgoot het water van beide vlakken samen af. Dat betekent dat er op die ene lijn een veelvoud aan water langskomt van wat een enkel dakvlak te verwerken krijgt. Voor de bevestiging van onze felsbanen is dat de kern van het verhaal: niet het uiterlijk van de hoek, maar de vraag waar de platen ophouden, hoe ze daar eindigen, en wat daaronder moet liggen om dat vast te houden.
Op een golfplatendak, vaak een schuur of een stal, ligt de situatie anders dan op een dak met een vlakke ondergrond. De golfplaat zelf is geen drager waarop je zomaar een klem kunt vastzetten. De golving zorgt voor stevigheid in de lengte van de plaat, maar in een kilgoot lopen de golven van twee vlakken onder een hoek op elkaar af, en juist daar heeft de ondergrond behoefte aan een vlak en gelijkmatig oppervlak om onze klikprofielen op te bevestigen. Daarom komt er een regelwerk overheen: een lattenconstructie die het hoogteverschil van de golfplaat opvangt en een rechte, doorlopende ondergrond biedt langs de hele lengte van de kil.
Op een regulier dakvlak volgt het regelwerk een simpel, herhalend patroon: latten op vaste afstand, evenwijdig aan de dakvoet, waarop de klemmen voor de felsbanen komen. In de kil ontstaat een extra opgave. De regels van beide dakvlakken moeten precies op elkaar aansluiten in de hoek, en ter plaatse van de kil zelf moet er een aaneengesloten, stevige onderconstructie liggen waarop de kilgoot als geheel rust. Vaak wordt hier een extra, bredere regel of een dubbele regel toegepast, juist omdat de kil de zwaarste belasting van het hele dak draagt: niet alleen het gewicht van de golfplaat en de nieuwe bekleding, maar ook de volle waterlast bij regen.
De klemmen die onder onze felsbanen zitten, worden op dat regelwerk vastgezet op de plek waar de fels van de baan verticaal opstaat. Langs de kil zelf loopt geen doorlopende klikbaan; de banen van beide dakvlakken eindigen er juist tegen aan, schuin afgekort onder de hoek van de kil. Dat is een wezenlijk verschil met een rechte lijn zoals de dakrand of de nok: daar loopt de bevestiging gewoon door, hier moet elke baan op maat aflopen en aansluiten op een apart kilstuk dat het water opvangt en afvoert. De klemmen langs die schuine rand staan dichter bij elkaar dan op een regulier vlak, simpelweg omdat de rand van de plaat daar minder steun heeft van de rest van de baan en de waterdruk er groter is.
De felsbanen zelf lopen niet door de kil heen; ze eindigen erop. Dat vraagt om een afkorting onder een hoek die overeenkomt met de hoek van de kil, en die hoek is op elk dak weer anders, afhankelijk van de dakhelling van beide vlakken. Onze banen zijn leverbaar op de millimeter afgekort, maar de haakse afkorting voor een kil moet op de bouwplaats of vooraf op tekening precies worden bepaald, want een paar graden ernaast betekent een kier waar water onder de rand van de baan kan kruipen in plaats van in de kilgoot te vallen.
Bij een fout op deze plek is het gevolg niet meteen zichtbaar. Een dak met een lekkage in het midden van een vlak laat vrij snel een plek zien; een lekkage bij de kil verzamelt zich eerst in het regelwerk en pas na verloop van tijd komt het water ergens anders naar buiten, vaak een stuk verderop dan waar de fout zit. Dat maakt de kilgoot een van de plekken waar een kleine afwijking in de bevestiging het langst onopgemerkt blijft en het meeste water verwerkt. Waar op een vlak dakdeel een enkele klem die net iets losser zit weinig gevolgen heeft, telt in de kil elke klem mee omdat de rand van de baan hier de volle belasting van het samengevoegde water draagt.
Ons systeem heeft hier een voordeel ten opzichte van een gesoldeerd felsdak: er wordt niet in de kil zelf gesoldeerd, een bewerking die weersafhankelijk is en die op de bouwplaats moeizaam gecontroleerd kan worden. Bij klikbevestiging is de aansluiting op de kil een kwestie van de juiste afkorting en het juiste aantal klemmen op de juiste afstand, en dat is vooraf te bepalen en achteraf te controleren. Dat is dus wel de dakdekker die deze constructie moet kunnen doorzien, niet iemand die alleen de rechte banen op een vlak dak kan leggen.
Bij een oude schuur of stal met golfplaten is de kans op asbest reëel, en dat verandert de volgorde van het werk voordat er ook maar één klem geplaatst is. Er gelden regels voor het verwijderen en afvoeren van asbesthoudende golfplaten, en dat werk moet gebeuren voordat het regelwerk en de nieuwe bevestiging worden aangebracht. Dat is geen detail dat wij als leverancier van de felsbanen invullen, dat ligt bij een gecertificeerd verwijderaar, maar het bepaalt wel de planning: eerst de oude plaat weg volgens de regels die daarvoor gelden, dan het regelwerk erop, en dan de klikbanen inclusief de kilaansluiting.
Voor de kilgoot specifiek betekent dit dat de nieuwe onderconstructie precies op de oude ondergrond moet worden afgestemd nadat de asbestplaat verdwenen is. Waar eerst de golfplaat zelf nog enige vorm gaf aan de kil, is er na verwijdering vaak alleen nog de bestaande houten of stalen dakconstructie over, en moet het regelwerk voor de kil helemaal opnieuw worden opgebouwd. Dat is het moment waarop de juiste hoek en de juiste ondersteuning voor de kilgoot worden vastgelegd, en fouten die hier ontstaan zijn later, onder de afgewerkte banen, niet meer te zien totdat het water een weg naar binnen heeft gevonden.
Onze klikbevestiging is niet overal de beste keuze voor een kilgoot. Bij een zeer flauwe hoek tussen twee dakvlakken, waarbij de kil bijna vlak wordt, is er weinig ruimte voor de schuine aansluiting van de banen en moet er extra aandacht zijn voor de afwatering onder de zes graden dakhelling die als ondergrens geldt. Bij een zeer diepe, smalle kil kan het praktischer zijn om met een apart, breder kilstuk te werken dat los van de klikbanen wordt gemonteerd, en de banen daar tegenaan te laten sluiten in plaats van te verwachten dat de klikverbinding zelf de volledige waterdichtheid van de kil voor zijn rekening neemt. In die gevallen is overleg vooraf, op tekening, verstandiger dan een standaardoplossing toepassen op een dak dat daar niet om vraagt.