Klikzink
De kilgoot is de plek waar twee dakvlakken tegen elkaar aan hellen en waar al het water van beide vlakken samenkomt. Er staat op die plek meer druk dan op elk ander deel van het dak, en de aansluiting moet het dus ook onder een flinke regenbui houden. Beide vlakken lopen er schuin op af, wat betekent dat elke baan die in de kilgoot eindigt onder een hoek moet worden afgewerkt in plaats van recht afgekort. Dat is een andere klus dan een rechte baan leggen, en het is precies de plek waarop je ziet wat het verschil is tussen banen die op de bouwplaats worden gefelst en banen die worden geklikt.
Bij traditioneel felswerk wordt de naad tussen twee platen op het dak zelf dichtgewalst met een felsmachine. Die machine rijdt over de opstaande rand van de platen en vouwt ze in elkaar, in een beweging die op elke meter herhaald wordt. In een rechte lijn is dat een kwestie van doorwerken. In een kilgoot niet. De machine moet de bocht volgen die de hoek van het dak dicteert, de fels moet exact aansluiten op het punt waar de goot verandert van richting, en de dakdekker past dat ter plekke aan met de klem en het gereedschap dat hij bij zich heeft. Dat vraagt ervaring, en het vraagt weer dat meewerkt: felsen op een nat of koud dak is geen prettig werk en de kwaliteit van de naad hangt af van de dakdekker die op dat moment op dat dak staat.
Bij klikbanen ligt het net anders. De banen zelf worden op maat gewalst en de fels zelf klikt op zijn plaats zonder dat er op het dak nog gefelst hoeft te worden. In de kilgoot verandert dat het werk niet fundamenteel: de banen moeten er nog steeds schuin op eindigen en de aansluiting op de kilgoot blijft precisiewerk. Wat wel verandert is dat de klemmen onder de fels blind bevestigd zitten, dus er wordt niet in de plaat geschroefd om de baan op zijn plek te houden. De aansluiting bij de kilgoot zelf wordt met een aparte kilgootconstructie gemaakt waarop de banen aflopen, en die verbinding hoeft niet gefelst te worden om waterdicht te zijn.
Er is een reden dat gesoldeerd en gefelst zink al decennialang wordt toegepast op complexe daken, en de kilgoot is een van de plekken waar dat te zien is. Een gefelste naad die op de bouwplaats zelf is gemaakt, kan in principe overal precies worden aangepast aan de situatie die er is. Als een kilgoot niet helemaal recht loopt, als de hoek tussen de twee vlakken over de lengte van de goot een fractie verandert, of als er op een bepaalde plek een onregelmatigheid in de onderconstructie zit, dan kan een ervaren dakdekker dat ter plekke corrigeren met de felsmachine. Er wordt niets vooraf op maat gemaakt dat achteraf niet meer past. Dat is precisiewerk dat op maat wordt gemaakt op het moment zelf, en op een dak met een ongewone of grillige vorm is dat een reëel voordeel.
Ook is een gefelste naad in de kilgoot in één stuk gemaakt, zonder overgang tussen twee systemen. Bij klikbanen loopt de baan tot aan de kilgootconstructie en wordt daar aangesloten, wat betekent dat er een overgang is tussen twee onderdelen. Die overgang is in de praktijk waterdicht te maken, maar het is niet dezelfde ononderbroken plaat die je bij felswerk ziet. Voor een dakdekker die gewend is aan het ene systeem, kan het andere systeem in de kilgoot in het begin onwennig aanvoelen, gewoon omdat de volgorde van werken anders is.
Het voordeel van klikbanen zit niet in de kilgoot zelf, maar in wat er om de kilgoot heen gebeurt. Bij felswerk hangt de kwaliteit van elke naad, ook in de kilgoot, af van de vakman die op dat moment werkt en van het weer waarin hij werkt. Felsen bij vorst of in de regen is geen aanrader, en een dakdekker die het karwei niet vaak doet, maakt in de kilgoot sneller een fout dan op een rechte baan omdat daar de meeste techniek en ervaring nodig is. Bij klikbanen is het grootste deel van het precisiewerk al in de fabriek gedaan: de fels zit al aan de plaat, de klem is al voorbereid, en op het dak moet vooral gemonteerd en aangesloten worden. Dat maakt het werk in de kilgoot minder afhankelijk van wie er die dag op het dak staat.
Dat heeft ook gevolgen voor de snelheid waarmee een dak dichtgaat. Bij felswerk is de kilgoot vaak de plek waar het tempo van de hele legploeg terugvalt, simpelweg omdat het meer tijd kost dan een rechte baan. Bij klikbanen blijft de kilgoot een plek die aandacht vraagt, maar het aansluiten van de banen erop kost geen extra felswerk op het dak zelf. Op een dak met meerdere kilgoten, bijvoorbeeld bij een gebouw met meerdere kappen die tegen elkaar aan liggen, telt dat verschil op.
Er is nog iets dat meespeelt: bij klikbanen gaat er geen schroef door de plaat, ook niet bij de kilgoot. Dat betekent dat de zwakke plekken van het dak zich elders bevinden dan bij een dak dat met schroeven is bevestigd. Bij een gefelst dak is de kilgoot zelf meestal ook schroefloos, dus op dat punt zijn beide systemen vergelijkbaar. Het verschil zit in hoeveel van het dak verder wel doorboord is, en dat is een vraag die meer met het hele dakvlak te maken heeft dan met de kilgoot alleen.
Op een dak met een rechte, voorspelbare kilgoot is het verschil tussen felsen en klikken vooral een verschil in tempo en in afhankelijkheid van de vakman die het werk doet. Op een dak waar de kilgoot een ongewone vorm heeft, of waar de twee vlakken niet in een standaardhoek op elkaar aansluiten, kan gefelst werk meer ruimte geven om ter plekke te corrigeren. Wij werken met banen die op tekening en op maat worden gewalst, tot op de millimeter, en denken vooraf mee over hoe de kilgoot in uw situatie het beste wordt opgelost. Voor de kilgoot bij een klikdak in meer detail, en voor de vergelijking met gesoldeerd zink, verwijzen we naar de andere pagina's op deze site. Wilt u weten of uw kilgoot met klikbanen kan worden uitgevoerd, stuur dan de tekening en we kijken mee.