Klikzink
Een aanbouw tegen een hoger gebouw geeft altijd een opgaande wand en een hoogteovergang waar het water langs moet. Dat is al een detail met aandacht nodig. Zet daar een dak vol doorvoeren bij, pijpen, ontluchtingen, een unit voor de ventilatie, en de opgave verandert. Niet omdat elk onderdeel apart moeilijk is, maar omdat alles samenkomt in een vlak dat al krap is door de opgaande wand, en waar elke doorvoer een baan onderbreekt.
Op een vrij dakvlak leggen we de banen in een volgorde die logisch volgt uit de afwatering en de maatvoering. Bij een aanbouw tegen een hogere gevel ligt die volgorde al vast door de wand: de banen lopen ernaartoe en de opstand aan die kant bepaalt waar de eerste klem zit. Komen daar dan nog vijf of zes doorvoeren bij, dan past niet elke baan meer over de volle lengte door. Een baan die een ontluchtingspijp passeert, wordt op die plek onderbroken of moet er omheen gelegd worden, en dat betekent dat de klemrij onder die baan opnieuw wordt ingedeeld. De klem zit altijd op vaste afstand onder de fels, maar waar precies de fels begint en eindigt, verschuift mee met elke doorvoer die in de weg zit.
Bij een gewoon dakvlak leggen we de banen door en verdelen we de klemmen over de volledige lengte, met een regelmaat die niet ter discussie staat. Bij veel doorvoeren op een klein vlak, wat bij een aanbouw al snel het geval is omdat het oppervlak beperkt is, moet elke baan apart bekeken worden. Rond een doorvoer komt vaak een kortere plaat, met een eigen felsrand en een eigen setje klemmen die niet in de standaardmaat vallen. Dat is geen probleem voor de klik zelf, de klem werkt onder elke lengte fels, maar het is wel extra rekenwerk voordat de eerste plaat gelegd wordt. Wie dat rekenwerk overslaat en de indeling ter plekke op het dak bedenkt, loopt vast op een baan die net niet aansluit op de volgende doorvoer, of op een klemrij die te dicht bij de opstand van de aanbouw komt om er nog goed bij te kunnen.
Dat is het verschil met een aansluiting op een aanbouw zonder al die doorvoeren, zoals wij uitleggen bij [de aansluiting op een aanbouw bij een klikdak](/bevestiging/aansluiting-aanbouw). Daar is de opstand het enige bijzondere punt en is de rest van het vlak vrij. Hier is de opstand één probleem en elke doorvoer een tweede, derde en vierde probleem, allemaal op een vlak dat door de aanbouw al kleiner is dan een regulier dakvlak. De platen zijn op de millimeter afgekort te leveren, en juist daar ligt de winst: als de maatvoering van elke doorvoer vooraf bekend is, kunnen de baanlengtes daarop worden afgestemd voordat ze de werkplaats verlaten. Dat scheelt zagen en passen op het dak, en het scheelt vooral onzekerheid over waar de klemmen komen te liggen.
De fout die we vaak zien is dat een dak met veel doorvoeren wordt ingedeeld met dezelfde regelmaat als een leeg vlak: baanbreedte aanhouden, doorlopen, en pas bij de doorvoer zelf een oplossing zoeken. Dat werkt totdat een baan precies over een pijp valt die er niet in past, en de hele indeling van dat punt af opnieuw moet. Bij een klikdak is dat te herstellen, de klem zit los onder de plaat en een baan is te vervangen zonder de buurbanen los te maken, maar het is werk dat te voorkomen was met een tekening vooraf.
Een tweede fout is de opstand tegen de aanbouw behandelen als vast gegeven en de doorvoeren als bijzaak. In de praktijk werkt het net andersom: de opstand ligt vast, die verandert niet, maar de doorvoeren bepalen waar de klemrijen wel en niet kunnen doorlopen. Een unit die dicht bij de wand van de aanbouw staat, kan de laatste baan voor die wand zo smal maken dat er geen ruimte meer over is voor een volledige klemrij. Dan moet die laatste baan met een andere klemverdeling gelegd worden dan de rest van het dak, en dat is geen probleem als het van tevoren bekend is, maar wel als het pas op het dak ontdekt wordt.
Een derde fout is denken dat blinde bevestiging betekent dat er nergens meer op gelet moet worden. Zonder doorboringen is er geen schroef die kan lekken, maar een dak met veel doorvoeren heeft zijn eigen zwakke plekken: de randen rond elke pijp, de plek waar een korte baan aansluit op een lange, en de hoek waar de opstand van de aanbouw de doorvoer nadert. Die plekken vragen om een eigen afwerking, los van de klemrij, en die afwerking hoort in de planning voordat de eerste plaat valt, niet als reparatie achteraf.
Bij een dak met een aanbouw en meerdere doorvoeren beginnen we met een tekening waarop elke pijp, ontluchting en unit op zijn plaats staat, samen met de opstand van de aanbouw. Daaruit volgt een indeling in banen die niet allemaal gelijk zijn: sommige lopen door, andere zijn onderbroken en kort, en een paar liggen half tegen de opstand aan. Elke baan krijgt zijn eigen klemverdeling, aangepast aan de lengte die daadwerkelijk gelegd wordt. Dat is meer voorbereidend werk dan bij een vrij vlak, maar het legwerk zelf verandert niet: de klem komt onder de fels, de volgende baan klikt erover, en er gaat geen schroef door de plaat.
De volgorde op het dak volgt uit die tekening. Meestal wordt begonnen bij de opstand van de aanbouw, omdat die vastligt en niet verschuift, en werkt het team van daaruit naar de rand van het dak. Doorvoeren die dicht bij de opstand staan, worden dan als eerste ingepast, en de rest van het vlak volgt met de standaardmaat waar dat kan. Dat is een andere volgorde dan bij een groot open dakvlak zonder obstakels, waar de rand vaak het startpunt is en de rest van het vlak in een rechte lijn kan doorlopen.
Hoe meer doorvoeren op een klein vlak, hoe meer maatwerk er nodig is, en op een gegeven moment is de vraag gerechtvaardigd of het dakvlak niet beter in delen kan worden opgeleverd, met units en pijpen die pas na de eerste banen worden doorgevoerd. Dat is een keuze die met de installateur afgestemd moet worden, niet iets dat de dakdekker alleen kan beslissen. Wij denken daar op tekening in mee, zonder kosten, en leveren de banen op de maat die uit die tekening volgt. Met de kleur en de uitvoering van het vlak heeft dit niets te maken, dat is een keuze die los van deze indeling gemaakt wordt, maar de volgorde en de klemverdeling rond een aanbouw met veel doorvoeren zijn wel bepalend voor hoe het project op de bouw verloopt.